Berlin ma do zaoferowania wiele różnorodnych atrakcji. Część z nich możecie poznać czytając nasz poprzedni wpis – Berlin z dzieckiem. Dzisiaj skupimy się na mroczniejszej stronie Berlina. Niespełna 100 lat temu to właśnie to miasto było miejscem kojarzonym z największymi sukcesami a później upadkiem i śmiercią Adolfa Hitlera. Wyjazd do stolicy Niemiec mieliśmy zaplanowany już dość szczegółowo i szczerze najbardziej zależało mi na wizycie w Muzeum Pergamońskim. Ale kiedy dowiedziałem się, że bunkier führera będzie praktycznie tuż obok naszego hotelu uznałem, że lepszej okazji nie będzie – trzeba to zobaczyć! Czy naprawdę warto zobaczyć Berlin Story Bunker?
Czy to naprawdę bunkier Hitlera?
Zacznę od drobnego sprostowania . Schron w którym znajduje się wystawa „Hitler – How could it happen” tak naprawdę nie jest miejscem śmierci nazistowskiego dyktatora. W rzeczywistości Führerbunker znajdował się gdzie indziej, natomiast tutaj na jednym z poziomów udostępnionych zwiedzania udostępniono jedynie rekonstrukcję pomieszczenia, gdzie Hitler wydawał ostatnie rozkazy. Wystawa ma jednak do zaoferowania znacznie więcej.
Tak jak wskazuje jej tytuł ekspozycja pokazuje bardzo dokładnie wszystkie zdarzenia i okoliczności, które doprowadziły do powstania zbrodniczego reżimu. Widzimy tutaj krok po kroku jak rodził się narodowy socjalizm. W kolejnych salach zobaczymy w porządku chronologicznym upadek Niemiec po przegranej wojnie, wszystkie problemy gospodarcze w Republice Weimarskiej, początki kariery politycznej Hitlera i jego popleczników, nieudany pucz monachijski, wreszcie okres rozkwitu NSDAP a po dojściu do władzy przygotowania do wojny i represje wymierzone przeciwko różnym grupom społecznym. Później ekspozycja poprowadzi nas przez grozę wojny i Holokaust aż po upadek Berlina i samobójczą śmierć lidera nazistów.
O samym Hitlerze i jego życia też sporo można się dowiedzieć. To tutaj po raz pierwszy zobaczyłem zdjęcia z jego młodości. Można także poczytać o miejscach, gdzie najwięcej przebywał (jest między innymi o Wilczym Szańcu), o jego relacji z Ewą Braun, o psie Blondi, o relacjach ze współpracownikami.
Nie ma tutaj jakichś szalenie odkrywczych informacji, których nie znałbym wcześniej, niemniej wystawa w Berlin Story Bunker dobrze porządkuje wiedzę. Prezentacja jest skromna, minimalistyczna. Opiera się na zdjęciach i opisach z pojedynczymi eksponatami, które jednak są bardzo wymowne. Przykładowo w sali poświęconej Nocy Kryształowej znajdziemy potłuczone szkło, natomiast wizualizacją hiperinflacji jest wanna wypełniona bezwartościowymi pieniędzmi. Na końcu wystawy jest wspomniana rekonstrukcja gabinetu Hitlera, makieta z rozkładem pomieszczeń i wiele zdjęć z planu filmu „Upadek”.
Gdzie naprawdę znajdował się Führerbunker – i co jest tam dziś
Skoro Berlin Story Bunker to nie ten „prawdziwy” bunkier, to gdzie właściwie był ten, w którym Hitler spędził ostatnie tygodnie życia? Odpowiedź zaskakuje wielu turystów: jakieś kilkanaście minut spacerem stąd, a dziś nie ma tam praktycznie nic do oglądania.
Właściwy Führerbunker znajdował się pod dawną Kancelarią Rzeszy, w rejonie ulicy Wilhelmstraße i In den Ministergärten, w dzielnicy Mitte (blisko Bramy Brandenburskiej i Potsdamer Platz). To tutaj 30 kwietnia 1945 roku Hitler popełnił samobójstwo razem z Ewą Braun. Po wojnie podziemne pomieszczenia zostały w większości wysadzone i zalane, a w latach 80. i 90., przy budowie osiedla, ostatecznie zasypane.
Dziś w tym miejscu jest zwykły parking i bloki mieszkalne. Jedyne, co przypomina o historii, to skromna tablica informacyjna – ustawiona celowo bez rozgłosu, żeby miejsce nie stało się celem pielgrzymek neonazistów. Jeśli chcesz tam zajrzeć, wpisz w mapę „Führerbunker” – dojdziesz pod adres, ale nastaw się raczej na chwilę zadumy niż na atrakcję.
Jak zwiedzać Berlin Story Bunker?
Powierzchnia na której mieści się wystawa jest naprawdę duża. Żeby zwiedzić wszystko dość dokładnie potrzeba ok 1,5 godziny. W cenie biletu jest przewodnik audio (można wybrać język angielski) z zestawem słuchawkowym. Sami decydujemy czy w każdej z sal chcemy wysłuchać komentarza czy raczej poczytać tablice informacyjne. Żeby uruchomić audio wciska się po prostu odpowiedni numer i wciska „play”.
W obiekcie jest zakaz robienia jakichkolwiek zdjęć. Trudno znaleźć tutaj portrety dyktatora czy flagi ze swastyką. Dołożono wszelkich starań, żeby wystawa miała charakter informacyjny i w żadnym stopniu nie promowała nazizmu. Zgodnie z założeniami twórców ekspozycji nikt nie zrobi sobie tutaj selfie z Hitlerem, żeby udostępniać je w social mediach.
Co zaskakujące nie ma za to żadnego problemu, żeby bunkier Hitlera oglądały 5-letnie dzieci. Przykładowo w muzeum Jad Waszem wstęp na ekspozycję dla maluchów jest całkowicie niemożliwy. W Berlin Story Bunker nikt się Czesiem nie przejmował. Sam decydowałem o tym, które części ekspozycji pozwalam mu oglądać, a które omijamy (tak, niektóre zdjęcia są drastyczne).
Podsumowując miejsce jest zdecydowanie warte odwiedzenia. Dla mnie było rzeczą naturalną, że skoro byłem wcześniej w Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku czy Muzeum Fabryki Schindlera w Krakowie chętnie zobaczę też ekspozycję o zbliżonej tematyce w Niemczech. Jeśli choć trochę interesujecie się historią warto uwzględnić Berlin Story Bunker w planie zwiedzania.
Bilety do Berlin Story Bunker warto kupić online na stronie GetYourGuide
Bilety, dojazd i godziny – informacje praktyczne
Berlin Story Bunker mieści się przy Schöneberger Straße 23A, tuż obok dawnego dworca Anhalter Bahnhof (stacja S-Bahn Anhalter Bahnhof, kawałek od Potsdamer Platz). Dojście od stacji zajmuje kilka minut.
Bilety najlepiej kupić wcześniej online; w cenie jest audioprzewodnik (także po angielsku), a na zwiedzanie warto zarezerwować około 1,5 godziny. Przypominam, że w środku obowiązuje całkowity zakaz fotografowania.
Ważne: godziny otwarcia, ceny, a nawet dostępność samej wystawy potrafią się zmieniać, dlatego przed wizytą koniecznie sprawdź aktualne informacje na oficjalnej stronie obiektu lub w serwisie sprzedającym bilety. Lepiej to zrobić, niż stanąć przed zamkniętymi drzwiami.
Inne miejsca związane z III Rzeszą w Berlinie
Jeśli temat cię wciągnął, Berlin Story Bunker można połączyć z innymi miejscami, które opowiadają o tym samym, trudnym rozdziale historii. Wszystkie są blisko centrum.
- Topografia Terroru – muzeum i wystawa pod gołym niebem w miejscu dawnej siedziby gestapo i SS; wstęp bezpłatny.
- Pomnik Pomordowanych Żydów Europy – słynne pole betonowych steli niedaleko Bramy Brandenburskiej.
- Berliner Unterwelten – stowarzyszenie organizujące wciągające wycieczki po berlińskich podziemiach: bunkrach, schronach i tunelach.
Ślady tamtych czasów są również w Polsce. Jeśli interesują cię podróże po historii II wojny światowej, zajrzyj do naszego wpisu o Wilczym Szańcu – dawnej kwaterze Hitlera na Mazurach, o której zresztą wspominają też plansze w Berlin Story Bunker.
